فصل ششم درمان‌هاى غير گياهى 1 . درمان با منشأ انسانى چشم‌درد : در تهران و در لرستان شير زنى را كه دختر زاييده در چشم بيمار مىريزند ( شهرى ، 1368 : 5 / 421 ، اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 264 ) . در اصفهان بچهء سيدى را به روضهء حضرت عباس مىبردند و اشك چشم او را به چشم كودكى كه چشم‌درد داشت ، مىماليدند ( انوارى : 21 ) . گل‌مژه : در اصفهان بخار مدفوع و ادرار كه گوگرد دارد را براى درمان آن مفيد مىدانستند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . سينه‌درد : در شيراز هرگاه كودكى سينه‌درد بگيرد كهنهء آلوده‌اش را روى سينه‌اش مىمالند و بچه را قنداق مىكنند ( همايونى ، 1353 : 40 ) . زنبورگزيدگى : در خراسان تف غليظى روى سنگ مىاندازند و با پاشنه يك لنگه كفش كهنه تف را روى سنگ مىسايند ، سپس پاشنهء كفش آلوده را بر موضع نيش‌زدگى مىمالند ( شكورزاده : 256 ) . رتيل : در اردكان ترياك را در شير زنى كه دختر زاييده مىگذارند تا حل شود سپس بر موضع مىمالند ( طباطبايى : 689 ) . سوختگى : در خراسان اگر سوختگى از آتش باشد ، ولى فقط به پوست صدمه رسانده باشد ، قدرى آب بينى روى محل سوختگى مىمالند و اگر سوختگى سطحى باشد با پر مرغ مقدارى شير زن بر آن مىمالند ( شكورزاده : 259 ) . ورم : در خراسان براى درمان غر شدن يا ورم پوست سر يا جمجمه مقدارى ادرار روى آتش مىجوشانند ، بعد يك سفيده تخم‌مرغ مىزنند ، با اندكى زمه ( زاج سفيد ) در پياله مىاندازند ، سفيده